Wat trek je aan op de bevroren Bottenwiek

Hoe koud het op het ijs wordt

Overdag schommelt het in Kemi in de winter vaak rond −10 °C, en sommige dagen zijn veel kouder. Op de bevroren zee voelt het nog scherper, want niets houdt de wind tegen boven het vlakke ijs.

Binnen zijn de schepen warm, met verwarmde lounges en cafés. Het doel is dus kleding die je binnen open kunt doen en buiten goed dicht, en niet één enorme jas waarin je het óf te warm óf te koud hebt.

Laat in de winter komt de zon krachtig terug. Het licht dat van sneeuw en ijs weerkaatst is zo fel dat de advertentie van de Sampo gasten aanraadt een zonnebril mee te nemen, vooral in het voorjaar.

Als het schip vaart, zorgt het dek voor een extra briesje bovenop de wind van het ijs. Op de boeg staan om te zien hoe de romp de zee openbreekt is de koudste plek aan boord, en ook de plek waar iedereen wil staan.

Laagjes, van je huid naar buiten

Denk aan drie of vier dunne lagen in plaats van één dikke. De lucht ertussen houdt de warmte vast, en in de lounge trek je er één uit zonder meteen in een T-shirt te staan.

• Een wollen onderlaag voor boven en onder (katoen blijft koud zodra het vochtig is)
• Een fleece of dunne wollen trui als middelste laag
• Een donsjas of skijas voor de warmte
• Een winddichte jas eroverheen als je jas de wind doorlaat
• Een skibroek of gevoerde winterbroek over de onderlaag

Alleen een spijkerbroek is een slechte keus voor het open ijs. Heb je niets anders, draag er dan een thermolegging onder en blijf maar kort aan dek.

Van muts tot schoenen

Draag een muts die je oren helemaal bedekt. Neem er een sjaal of nekwarmer bij die je in de wind over je gezicht kunt trekken. De meeste kou aan dek komt via je gezicht en hals binnen.

Neem twee paar handschoenen mee. Met dunne binnenhandschoenen kun je een telefoon of camera bedienen, en dikke wanten gaan erover als je op het ijs loopt. Een reservepaar helpt als er een nat wordt.

Je voeten tellen het meest als het schip stilligt en je op de zee stapt. Warme winterschoenen met een stroeve zool, over wollen sokken, houden je overeind op aangestampte sneeuw en glad ijs. Modieuze laarzen met gladde zolen glijden weg.

Chemische handwarmers (de kleine zakjes uit de outdoorwinkel) passen makkelijk in wanten of schoenen. Ze wegen bijna niets en maken het staan op het ijs veel aangenamer voor wie snel kou heeft.

Kleding onder het overlevingspak

Voor het drijven in het ijs trek je een dik, waterdicht overlevingspak over je kleren aan. Je moet erin kunnen buigen en zitten, dus een slankere warme laag eronder werkt beter dan een enorme parka.

Het pak houdt het zeewater buiten, maar vanbinnen kan het vochtig zijn van de gasten voor jou. Neem droge kleding mee (minstens sokken en een onderlaag) en leg die ergens warm aan boord.

Drijven is nooit zeker, net zomin als de wandeling op het ijs, dus misschien gaat het op jouw dag niet door. Onze gids over drijven in het ijs legt het pak en het water uit, en wie er wel en niet in mag.

Telefoons en camera's in de kou

Kou trekt telefoonaccu's snel leeg, en een volle telefoon kan na een tijdje aan dek gewoon uitvallen. Bewaar hem in een binnenzak dicht bij je lichaam, en haal hem er alleen uit voor de foto.

Een kleine powerbank in dezelfde warme zak helpt op een lange dag. Camera-accu's doen precies hetzelfde. Neem een reserve mee en wissel ze, in plaats van te wachten tot de eerste weer bijkomt.

Telefoons blijven achter als je drijft, dus foto's van jou in het water komen van de fotograaf van het schip, als betaalde dienst. Wat een ijsbrekertocht in Kemi kost noemt dat bij de extra's om rekening mee te houden.

Aanpassen aan de maand en het weer

Januari brengt de koudste weken en korte dagen, dus kies dan eerder voor meer laagjes en een warmere muts. In maart en april is de lucht milder maar de schittering feller, en een zonnebril wordt even nuttig als handschoenen.

Wind verandert alles op het open ijs. Een windstille dag bij −15 °C kan makkelijker aanvoelen dan een winderige bij −5 °C; het seizoen per maand en wat er gebeurt als het hard waait leggen de kant van het ijs uit.

Kinderen aankleden, en de tocht naar Zweden

Kinderen verliezen sneller warmte dan volwassenen en klagen er later over dan ze zouden moeten. Geef ze dezelfde laagjes, wanten aan een koord, en haal ze vaak naar binnen; ijsbrekertochten met kinderen vertelt meer over een comfortabele dag voor het hele gezin.

Ga je met de Zweedse tocht vanuit Axelsvik, dan geldt hetzelfde kledingadvies, maar dan gaat er ook een paspoort in die binnenzak. De gids over de Polar Explorer en de rit naar Axelsvik behandelt de grens.

Reken erop dat je je eigen winterkleding meeneemt, of koop die voordat je vertrekt. Daarna kies je een schip, en onze scheepsvergelijking zet de drie naast elkaar.